Chào Bạn Đến Với Trang Web Của Tuấn

 

 XƯƠNG RỒNG VÀ CÂY MỌNG NƯỚC LÀ GÌ?

Lê Anh Tuấn

Trưởng Bộ môn Xương rồng - Hội Hoa Lan Cây Cảnh Tp. Cần Thơ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cây xương rồng (cactus plant) là tên gọi chung cho các nhóm cây mọng nước (succulents). Cây xương rồng là loại thực vật  có khả năng trữ nước trong cơ thể của chúng để có thể tự tồn tại trong điều kiện khô hạn lâu dài của các vùng hoang mạc khô nóng và thiếu dưỡng chất. Cây xương rồng có thể tự biến đổi hình thể thân, lá, hoa và rễ thành các dạng tối thiểu hóa sự mất nước và biết cách thu gom các nguồn nước hiếm hoi để dễ dàng thích nghi và phát triển theo sự khắc nghiệt của môi trường sống.

Một trong các đặc điểm có thể nhận dạng họ cây xương rồng là các dạng núm gai (areole) đặc biệt của chúng và các chồi mới mọc ra từ các núm gai này.

Người ta tin rằng họ xương rồng đã tồn tại khoảng 30 - 40 triệu năm nay trên trái đất, chủ yếu ở Tân Thế giới (như Châu Mỹ) và sau đó được di thực sang Cựu Thế giới (như Châu Âu, Châu Á, Châu Úc và chút ít ở Châu Phi).

Cây xương rồng là cây có hoa thuộc họ Cactaceae. Tên tiếng Anh để gọi cây xương rồng là Cactus (số ít) hoặc cacti, cactuses (số nhiều). Theo một số nhà thực vật học và các nhà sưu tập xương rồng, cái tên xương rồng cactus có nguồn gốc từ chữ Latin và Hy Lạp, do Carolus Linnaeus, một nhà phân loại thực vật học Thụy Điển nổi tiếng chọn. Ông lấy từ chữ Hy Lap kaktos, nghĩa để gọi cây kế gai, để gọi cây xương rồng và sau đó dùng chữ cactus để gọi tên cho tất cả các họ xương rồng.

Tùy theo các nhà phân loại thực vật, hiện nay trên thế giới có khoảng 24 đến 220 loại (genera) xương rồng Cactaceae, phân ra từ 1.500 đến 1.800 giống (species) khác nhau, ...

Tại Việt Nam, người dân quen gọi cây xương rồng để chỉ chung các loại cây thân cây gai có chứa nước dạng nhựa trắng và nhựa đục. Thật sự, đây là hai loại mang họ khác nhau, cây xương rồng có nhựa trong thuộc họ Cactaceae, còn cây xương rồng có nhựa (mủ) đục thuộc họ Thầu dầu (Euphobia). Đặc điểm nổi bậc nhất giữa sự khác biệt của hai họ xương rồng này là các cây Cactaceae có nhựa trắng, gần như không độc cho con người và loại vật, còn các cây Euphobia có nhựa đục, dạng mủ trắng, chứa nhiều độc chất, có thể gây ngộ độc cho con người, đặc biệt khi mủ trắng bắn hoặc dính vào mắt có thể gây mù loà. Ngoài ra, các nhóm cây thân gai, có lá thuộc nhóm Pachypodium cũng được xem nằm trong họ cây mọng nước nói chung.

Ngoài ra, sau một thời gian trồng và lai tạo, một số người chơi xương rồng đã đặc tên dựa vào hình thể hoặc dịch từ tiếng nước ngoài ra tiếng Việt. Một số tên gọi trở nên quen thuộc như Thanh Long, Quỳnh Hoa, Lưỡi Quỉ, Kim Hổ (miền Nam)/ Thúng Vàng (miền Bắc), Bạch Đầu Ông, Đuốc Bạc, Tai Thỏ, …

 

Lê Anh Tuấn

CLB Xương rồng Cần Thơ- Tháng 3/2004

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Gia Ðình c?a Tu?n
Cây Xương Rồng & các Cây Mọng Nước
Kỹ Thuật Thủy Lợi & Môi Trường
Phát Triển Cộng Đồng Nông Thôn
Diễn Đàn Văn Hóa & Xã Hội
Giải Trí
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cập nhật ngày 23 tháng 2, 2005

Các góp ý xin gởi e-mail về latuan@ctu.edu.vn

 
Trường Đại Học Cần Thơ Lê Anh Tuấn's Home Page